29 juni 2026

Review: Beth Orton - The Ground Above

Beth Orton brengt niet veel albums uit, maar alles dat ze uitbrengt is goed, wat ook weer geldt voor het relatief sobere maar prachtig ingekleurde The Ground Above, waarop de Britse muzikante je bij de strot grijpt met haar doorleefde stem
De Britse muzikante Beth Orton sloeg een nieuwe weg in op haar bijna vier jaar oude vorige album. Op dit album koos ze voor een wat organischer en jazzy geluid en liet ze horen dat haar stem ruwer en doorleefder klinkt dan in het verleden. De lijn van het vorige album wordt doorgetrokken op het deze week verschenen album The Ground Above, dat nog wat subtieler en tegelijkertijd ruwer klinkt. Het klinkt totaal anders dan de muziek waarmee de Britse muzikante ooit doorbrak, maar er valt veel moois te ontdekken in de muziek op het nieuwe album. De stem van Beth Orton weet mij bovendien zeker te raken op het album dat ik nog net wat mooier vind dan Weather Alive vier jaar geleden.



Het is voor mijn gevoel heel lang stil geweest rond de Britse muzikante Beth Orton. Dat valt op zich wel mee, want ze bracht nog geen vier jaar geleden het uitstekende Weather Alive uit, maar dat album kwam ruim zes jaar na het volgens velen niet erg geslaagde Kidsticks. 

Heel productief is Beth Orton nooit geweest, want sinds haar officiële debuutalbum Trailer Park uit 1996 (in 1993 verscheen het alleen in Japan uitgebrachte en met William Orbit gemaakte Superpinkymandy) heeft ze slechts zes albums uitgebracht. Daar wordt deze week een zevende album aan toegevoegd, want met The Ground Above laat de Britse muzikante weer van zich horen. 

Op Weather Alive verlegde Beth Orton vier jaar geleden haar grenzen met een wat jazzy geluid dat werd verrijkt met atmosferische elektronische klanken. Het meest opvallend vond ik echter de stem van de Britse muzikante, die nog wat rauwer en doorleefder klonk dan op haar vroege albums. Het is een stem waar je van moet houden en dat heb ik niet altijd gedaan, maar op het soms wat aan het late werk van Talk Talk herinnerende Weather Alive vind ik de stem van Beth Orton heel mooi. 

De Britse muzikante produceerde haar vorige album zelf en dat heeft ze ook dit keer gedaan. Ook voor haar nieuwe album rekruteerde ze een aantal hele goede muzikanten, onder wie multi-instrumentalist Shahzad Ismaily. Weather Alive deed me zoals gezegd af en toe denken aan het late werk van Talk Talk en dat is een naam die ook bij beluistering van The Ground Above naar boven komt. 

Talk Talk koos gedurende haar bestaan voor een steeds subtieler geluid en Beth Orton lijkt dezelfde keuze te maken. The Ground Above klinkt nog wat subtieler en ook intenser dan het vorige album. Dat ligt voor een belangrijk deel aan de stem van Beth Orton, die nog wat rauwer klinkt dan op Weather Alive. De Britse muzikante heeft een stem die ik niet altijd mooi vind, maar de zang op The Ground Above komt keihard binnen. 

De stem van Beth Orton klinkt ruw en doorleefd, maar ze zingt ook met heel veel gevoel en legt bovendien heel veel urgentie in haar vocalen. De muziek op het album is minstens even mooi. Het geluid op The Ground Above is vaak behoorlijk subtiel, maar door alle fraaie bijdragen is het zeker geen kaal album. Ik vind het soms wat experimentele gitaarwerk echt heel mooi, terwijl de bijdragen van de trompet veel sfeer toevoegen aan het geluid op het album. 

The Ground Above bevat slechts acht tracks, waaronder twee tracks van meer dan zes en één track van meer dan acht minuten. Het zijn songs die de tijd nemen voor het opbouwen van een bijzondere spanning en het creëren van een sfeer die ver verwijderd is van de sfeer op een gemiddeld popalbum. Het doet me af en toe ook wat denken aan de muziek van Marianne Faithfull, maar de stem van Beth Orton is nog zeker niet versleten. 

Beth Orton verwerkte op haar vorige album voor het eerst invloeden uit de jazz in haar songs en die invloeden omarmt ze dit keer nog wat steviger, waardoor The Ground Above echt mijlenver verwijderd is van een album als Trailer Park, dat inmiddels ook alweer 30 jaar oud is. Het is op het eerste gehoor niet echt een album voor de zomer, maar zeker wat later op de avond doet het prachtige The Ground Above wonderen. Erwin Zijleman

De muziek van Beth Orton is ook verkrijgbaar via de bandcamp pagina van de Britse muzikante: https://bethorton.bandcamp.com/album/the-ground-above-2.


The Ground Above van Beth Orton is verkrijgbaar via de Mania webshop:



28 juni 2026

Review: Don McLean - American Pie (1971)

Don McLean scoorde met de single American Pie met afstand zijn grootste hit, maar ook het gelijknamige album uit 1971 is zeer de moeite waard en klinkt inmiddels als een volstrekt tijdloos singer-songwriter album
Het is bijzonder hoe kleine gebeurtenissen de ervaring met een album positief of juist negatief kunnen kleuren. American Pie leerde ik kennen op een moment dat ik niet zo veel had met het soort singer-songwriter muziek dat Don McLean maakt en dat zorgde ervoor dat ik het album sindsdien altijd heb laten liggen. Kort geleden luisterde ik er nog eens naar en mijn ervaring was nu heel anders dan een aantal decennia geleden. Don McLean beschikt over een mooie stem, heeft zijn album sfeervol ingekleurd en heeft bovendien een serie prima songs geschreven. Vergelijkbare albums uit de vroege jaren 70 heb ik heel lang geleden al omarmd, maar eindelijk weet ik ook American Pie van Don McLean op de juiste waarde te schatten.



Als ik de single American Pie van Don McLean hoor moet ik altijd direct denken aan klassenavonden op de middelbare school. Een van mijn klasgenoten had de gelijknamige LP in zijn of haar bezit en om onduidelijke redenen was dit zo ongeveer de enige muziek die gedraaid werd, al kan mijn herinnering wat vertroebeld zijn. 

Ik had zelf niets met de muziek van Don McLean, want ik hield destijds van hardrock en symfonische rock en niet van destijds in mijn ogen wat belegen singer-songwriters. Zo belegen was Don McLean overigens niet, want toen het album American Pie in 1971 verscheen was hij pas 26 jaar oud. Feit is wel dat ik door de paar (overigens verder prima) klassenavonden heel lang echt niets van de muziek van Don McLean moest hebben, ook toen ik ergens in de jaren 90 alsnog geïnteresseerd raakte in de muziek van singer-songwriters uit de jaren 70. 

Dat American Pie een prima song is moest ik erkennen toen Madonna in de jaren 90 haar versie van de song uitbracht, maar het album van Don McLean liet ik nog altijd liggen. De laatste paar weken luister ik tijdens het wandelen vaak naar een playlist met vooral Amerikaanse muziek uit de jaren 70 en ook Don McLean komt voorbij en uiteraard met zijn grootste hit American Pie. En zo heb ik, decennia na de klassenavonden, toch nog eens geluisterd naar het tweede en volgens mij ook met afstand beste album van de muzikant uit New York, die nog steeds actief is. 

American Pie uit 1971 opent met de titeltrack en bevat met de meer ingetogen ballad Vincent nog een tweede hitsingle. De andere songs op het album kwamen me niet bekend voor, al moet ik ze dus wel meerdere malen gehoord hebben. Het zijn vooral folky en ingetogen songs met een enkele keer een net wat uitbundiger klinkende uitschieter. Het zijn songs die het moeten doen zonder de hitgevoeligheid van American Pie en Vincent, maar ik vind American Pie inmiddels een mooi album. 

Het is een album met songs zoals die aan het begin van de jaren 70 door meerdere singer-songwriters werden gemaakt, maar het album van Don McLean heeft wel wat. De muziek op het album is vooral ingetogen met voornamelijk een akoestische gitaar en hier en daar wat aanzwellende strijkers, maar het is muziek die warm en sfeervol klinkt. 

De belangrijkste kracht van American Pie zit wat mij betreft in de stem van Don McLean. De Amerikaanse muzikant beschikt over een uit duizenden herkenbare stem, maar het is ook een mooie stem, die kleur geeft aan de songs op het album. Bij eerste beluistering sprongen voor mij vooral American Pie en Vincent eruit, maar het album bevat meer uitstekende songs en naarmate je het album vaker beluistert, groeit het aantal memorabele songs, waarvan Empty Chairs en de protestsong The Grave mijn favorieten zijn. 

Don McLean brak door met het album waarvan er uiteindelijk meer dan twee miljoen werden verkocht (van de single werden er meer dan 6 miljoen verkocht), maar hij wist het succes van American Pie nooit meer te evenaren. Met American Pie maakte de Amerikaanse muzikant wel een album dat niet misstaat tussen de grote singer-songwriter albums uit de vroege jaren 70 en dat ook goed aansluit op deze albums. Ik moest er heel lang niets van hebben, maar ik ben blij dat ik het beste album van Don McLean toch nog in het hart heb gesloten. Erwin Zijleman


American Pie van Don McLean is verkrijgbaar via de Mania webshop: