Review: Amy Winehouse - Back to Black (2006) - 20th Anniversary Edition

Het is bijna niet te geloven, maar het is alweer twintig jaar geleden dat de Britse muzikante Amy Winehouse definitief een wereldster werd met de release van haar tweede album Back to Black, dat helaas ook haar zwanenzang zou blijken.
Ik luisterde eigenlijk nooit meer naar de muziek van Amy Winehouse, maar naar aanleiding van de documentaire Amy Winehouse in Nederland, beluisterde ik een tijdje terug weer eens haar debuutalbum Frank en vervolgens opvolger Back to Black. Ik vind Frank uiteindelijk het betere album, maar ook Back to Black mag inmiddels gerust een klassieker worden genoemd en is in vocaal opzicht weer wat indrukwekkender dan het debuutalbum. Back to Black verscheen deze week in een 20th Anniversary Edition met heel veel extra bonusmateriaal en laat nog maar eens horen hoe doodzonde het is dat Amy Winehouse slechts 27 jaar oud is geworden en maar twee albums heeft gemaakt.

Bijna op de dag af twintig jaar geleden verscheen Back to Black, het tweede album van Amy Winehouse. De Britse muzikante had drie jaar eerder diepe indruk gemaakt met haar debuutalbum Frank, waarop ze op soepele wijze invloeden uit de jazz, die ze thuis met de paplepel ingegoten had gekregen, vermengde met invloeden uit de soul, R&B en hiphop. Frank maakte indruk met goede songs en de mooie productie van Salaam Remi, maar het was de geweldige stem van Amy Winehouse die je van je sokken blies. 

Frank deed het uitstekend en maakte van Amy Winehouse, enigszins tegen wil en dank, een ster. De Britse muzikante was een ster toen in de herfst van 2006 haar tweede album Back to Black verscheen. Ze was tegelijkertijd, en mede door haar complexe relatie met Blake Fielder-Civil, ten prooi gevallen aan drank en drugs, die al ten tijde van de release van Back to Black hun tol begonnen te eisen. 

Back to Black maakte van Amy Winehouse een wereldster, maar ervan genieten kon ze nauwelijks. Ze stond steeds vaker dronken op het podium, kwam niet meer toe aan het maken van nieuwe muziek, leed onder het sterrendom en overleed uiteindelijk in de zomer van 2011 op slechts 27-jarige leeftijd aan haar alcoholverslaving. Back to Black werd hiermee het album waarmee ze doorbrak naar een groot publiek, maar helaas ook haar zwanenzang. 

Ter ere van de release van het album twintig jaar geleden is deze week de 20th Anniversary Edition van Back to Black verschenen. Achteraf bezien vind ik het debuutalbum van Amy Winehouse in muzikaal opzicht zoals gezegd interessanter, maar het 60s soulgeluid met lekker veel blazers op Back to Black klinkt geweldig en de stem van Amy Winehouse knalt uit de speakers. 

Back to Black werd deels geproduceerd door Salaam Remi, maar ook Mark Ronson speelt een rol als producer en hij weet precies wat de stem van de Britse muzikante nodig heeft. In muzikaal en vocaal opzicht staat Back to Black ook twintig jaar na de release nog altijd als een huis. De songs op het album vind ik nog altijd niet allemaal even goed, maar You Know I'm No Good, Love Is a Losing Game en Tears Dry on Their Own vind ik nog altijd 24-karaat popsongs. De titelsong van het album vind ik nog wat beter en is echt om te janken zo mooi. 

Back to Black is absoluut schatplichtig aan de soulmuziek uit de jaren 60 en met name aan girlgroups als The Ronettes en The Shirelles en de soulmuziek van Motown, maar Salaam Remi en Mark Ronson hebben ook invloeden uit de reggae en R&B toegevoegd aan het geluid van Back to Black. 

Als ik naar het album luister vind ik het vooral doodzonde dat het de zwanenzang van Amy Winehouse is. Ik zag pas een interview met haar waarin ze aangaf dat het haar droom was om als oude jazz-zangeres door het leven te gaan. Het had vast nog veel mooie muziek opgeleverd. 

De 20th Anniversary Edition van Back to Black is uiteraard aangevuld met extra materiaal. Het originele album duurde maar net een half uur, maar de nieuwe versie bevat bijna twee uur extra muziek. Het is niet allemaal even interessant, maar de demo-versies van een aantal songs van het album vind ik wel interessant. Wel is het jammer dat de originele versie van Valerie ontbreekt, er is alleen een live-versie  opgenomen. 

Ook de derde disc mag er zijn, want deze bevat het concert dat Amy Winehouse in 2007 gaf in het Amsterdamse Paradiso en laat horen dat Amy Winehouse in 2007 absoluut nog wat kon op het podium. Al met al een mooi eerbetoon aan een memorabel album en aan een bijzondere en veel te vroeg overleden muzikante. Erwin Zijleman

Back to Black, 20th Anniversary Edition van Amy Winehouse is verkrijgbaar via de Mania webshop:

3LP (clear), 59,99 euro

3CD, 22,99 euro

Review: Fine - Jazz dreams

Het is in eerste instantie lastig om naar Jazz dreams van Fine te luisteren zonder aan Mazzy Star zangeres Hope Sandoval te denken, maar luister wat langer naar het album en je ontdekt het bijzondere muzikale universum van de Deense muzikante.
Fine Glindvad is een muzikante uit Kopenhagen die muziek maakt onder de naam Fine. Met Jazz dreams heeft ze een fascinerend album gemaakt. Het begint bij haar stem die zich beweegt tussen Hope Sandoval en Lana Del Rey en die het dromerige karakter van de muziek van Fine versterkt. Ook in muzikaal opzicht is Jazz dreams een fascinerend album. De muziek op het album is soms jazzy, maar net zo makkelijk folky of psychedelisch. Ik was door de zang vrijwel onmiddellijk in katzwijm, maar nu ik het album meerdere keren heb gehoord vind ik Jazz dreams van Fine ook in muzikaal opzicht een fantastisch album. Het waren natuurlijk Paste en Pitchfork die het album oppikten en bejubelden en wat hebben ze weer gelijk.

Met name de Amerikaanse muziekmedia zijn enthousiast over het album Jazz dreams van Fine. Bij het beschrijven van de muziek van Fine noemen ze de naam van Hope Sandoval en dan is mijn interesse direct gewekt. Mazzy Star is een van mijn favoriete bands aller tijden en ook het solowerk van zangeres Hope Sandoval heb ik hoog zitten. 

Als ik luister naar Jazz dreams van Fine, begrijp ik de vergelijking, want de zang op het album herinnert inderdaad aan Mazzy Star. Dat doet het album ook af en toe in muzikaal opzicht, al is de muziek van Fine soms ook redelijk ver verwijderd van die van de Amerikaanse band, die haar beste muziek in de jaren 90 maakte. 

Jazz dreams is zo te zien het tweede album van Fine, dat ik zonder de lovende woorden van Pitchfork en Paste waarschijnlijk nooit zou hebben ontdekt. Dat de Amerikaanse muziekmedia Fine wel hebben ontdekt is best bijzonder, want het is een project van de Deense muzikante en producer Fine Glindvad. Volgens de bandcamp pagina van Fine heeft Fine Glindvad op Jazz dreams alles zelf gedaan, maar verder is er helaas geen informatie over het album te vinden. De muziek moet dan maar voor zich spreken en dat doet Jazz dreams gelukkig ook. 

Het eerste wat opvalt bij beluistering van het album is inderdaad de stem van Fine Glindvad, die sprekend lijkt op die van Hope Sandoval. Ook de stem van de Deense muzikante is zacht, zwoel en dromerig en zorgt, als je er gevoelig voor bent, voor de ultieme verleiding. Ik ben er als fan van Mazzy Star zeer gevoelig voor en alleen vanwege de zang vond ik Jazz dreams van Fine direct een geweldig album. 

Als de muziek op het album wat psychedelisch klinkt is de Mazzy Star vibe compleet, maar Fine Glindvad heeft het tweede album van haar project veelzijdig ingekleurd. De muziek op Jazz dreams is vaak subtiel, maar er is hoorbaar veel aandacht besteed aan de accenten van verschillende instrumenten. De muziek van Fine is folky, soms psychedelisch, maar kan ook klinken als jangle pop uit de jaren 90. De muziek op het album is redelijk sober en soms bijna minimalistisch, maar op een of andere manier klopt alles. 

Pitchfork omschrijft het fraai als “Lana if she fronted the Warm Inventions, Hope Sandoval if she made Honeymoon, a Bond girl who’s also Julee Cruise”. Zeker wanneer de strijkers aanzwellen hoor ik inderdaad wel wat van Lana Del Rey, maar de muziek van Fine kan naast zwoel en verleidelijk ook experimenteel klinken. 

Vanwege de vergelijking met Hope Sandoval was ik direct verkocht, maar nu ik het album van Fine een paar keer heb gehoord vind ik het een stuk mooier en interessanter. Zeker als je het album met de koptelefoon beluistert valt op hoe knap de muziek op het album in elkaar zit en begrijp je ook waarom het album Jazz dreams heet. Ook de stem van Fine Glindvad is door de koptelefoon nog wat mooier en krijgt bovendien een meer eigen geluid. 

Ik ben vooral onder de indruk van de schoonheid en intimiteit van de songs van de Deense muzikante, maar Jazz dreams is ook een album dat inspireert tot poëtische uitspraken. Die laat ik dit keer aan Paste Magazine: “Jazz dreams is a universe you visit in the sleeping hours. It exists in underwater coves and windy glens, in the pages of half-erased fairytales and the far-off years of impossible histories. It’s colored in sepia. It’s fuzzy, and when you squint, it just gets fuzzier. There is a suspended, mysterious magic to this music, a feeling of blurred, profound truth.” Zo is het maar net. Erwin Zijleman

De muziek van Fine is ook verkrijgbaar via de bandcamp pagina van de Deense muzikante: https://finefinefinefine.bandcamp.com/album/jazz-dreams.