iET, het alter ego van de Nederlandse singer-songwriter Lisa van Viegen, imponeerde vorig jaar met het veelzijdige The Kitchen Recordings Series 2 (het vervolg op een EP met dezelfde naam), dat uitblonk door ontspannen songs en de samenwerking met een aantal van de betere zangeressen van eigen bodem (onder wie Janne Schra, Lilian Hak, Mary Davis Jr. en Stevie Ann). Opvolger So Unreal is een wat andere plaat dan zijn voorganger. De intimiteit van de keuken is dit keer verruild voor een professionele studio, een producer van naam en faam en een hecht klinkende band en in vocaal opzicht staat iET er dit keer grotendeels alleen voor. Persoonlijk had ik geen probleem gehad met The Kitchen Recordings Series 3, maar ook So Unreal is een prima plaat. iET klinkt zonder al haar vocale medestanders (dit keer opgelost door hier en daar meerdere lagen vocalen op te nemen) net wat minder veelzijdig dan op haar Kitchen Recordings. Met name aan het begin van de plaat domineren soul en funk, hier en daar aangevuld met een snufje wereldmuziek of een voorzichtige Prince injectie, maar net als je je afvraagt of het hier bij blijft, komt iET op de proppen met folky songs die verrassend makkelijk overtuigen of met jazzy songs met psychedelische invloeden die de fantasie stevig prikkelen. iET moet het in vocaal opzicht zoals gezegd grotendeels in haar eentje doen, maar dat gaat haar verrassend goed af. Ze beschikt over een krachtig en veelzijdig stemgeluid, dat net zo makkelijk funky en soulvol als ingetogen en gevoelig klinkt en altijd een wat dromerige klank heeft. Mede door de werkelijk fantastische productie van Russell Elevado (bekend van onder andere D’Angelo, Erykah Badu, The Roots en Alicia Keys) zijn het met name de soulvolle en funky tracks op de plaat die vrij makkelijk overtuigen, maar persoonlijk heb ik toch een zwak voor de meer folky songs en de net wat minder toegankelijke songs op de plaat. De combinatie van beide typen songs werkt overigens nog beter. So Unreal is deels een warmbloedige plaat met zonnnige feel-good muziek, maar iET zorgt op haar nieuwe plaat ook voor voldoende avontuur en diepgang. So Unreal is hierdoor uiteindelijk een lastig te classificeren plaat met meerdere gezichten (fraai geïllustreerd op de cover). Steeds als je de plaat in een hokje hebt geduwd, volgt er een track die dit hokje onzinnig maakt en steeds als je denkt te weten welke kant het op gaat neemt iET voor de zoveelste keer een onverwachte afslag. Met The Kitchen Recordings Series 2 wist iET, mede door de grote namen op de gastenlijst, betrekkelijk eenvoudig aandacht te trekken. Dat gaat met So Unreal wat minder makkelijk, maar de kwaliteit van de plaat zal uiteindelijk de doorslag geven. So Unreal ademt kwaliteit. Hoge kwaliteit. Dat geldt voor alle reguliere songs op de plaat, maar als iET in een hidden-track ook nog eens op geheel eigen wijze een Pink Floyd song (Great Gig In The Sky van The Dark Side Of The Moon) covert weet je dat je te maken hebt met een singer-songwriter met internationale allure. Fascinerende plaat. Erwin Zijleman
Er zijn alleen al in de Verenigde Staten talloze meisjes met gitaar die met hun muziek de aandacht proberen te trekken van een groot publiek. De vijver zit momenteel zo vol dat erkenning voor de meeste vrouwelijke singer-songwriters uit zal blijven, maar Julie Byrne lijkt er met haar debuut Rooms With Walls And Windows aardig in te slagen om flink wat aandacht te trekken en heeft inmiddels zelfs bij het kritische Pitchfork een prima rapportcijfer weten af te dwingen (en dat is zeldzaam in dit genre). Zelf had ik ook aan één keer horen meer dan genoeg om te vallen voor de muzikale charmes van Julie Byrne, maar wat maakt haar muziek nu zo bijzonder? De meeste songs op Rooms With Walls And Windows moeten het doen met akoestische gitaar en de aparte stem van Julie Byrne. Dat zou genoeg kunnen zijn wanneer haar muziek makkelijk in het gehoor ligt, maar dat is niet het geval. Julie Byrne maakt op haar debuut lastig te doorgronden folksongs. Het zijn folksongs die zich uiterst langzaam voortslepen en zowel in de instrumentatie als in de vocalen worden gekenmerkt door soberheid. Julie Byrne maakt precies de muziek die ze zelf wil maken en grijpt hierbij zowel terug op de jonge jaren van de Britse folk als op de eerste stapjes van de vrouwelijke singer-songwriters in de canyons rond Los Angeles. Aan de andere kant raakt de muziek van de singer-songwriter uit Seattle ook aan die van alternatievere folkies als Marissa Nadler en Jessica Pratt. Alle songs op de plaat beginnen bij het ingetogen maar zeker niet eenvoudige akoestische gitaarspel van Julie Byrne, dat al snel gezelschap krijgt van haar stem, die meerdere geluiden laat horen. Julie Byrne kan zwoel verleiden, maar kan ook pastoraal, emotievol of vlak klinken. Haar songs moeten het doen zonder duidelijke melodielijnen of refreinen, maar weten de aandacht toch feilloos vast te houden, zodat het onverwachte einde steeds weer een teleurstelling is. Rooms With Walls And Windows is de perfecte plaat om een vrije dag mee te beginnen, maar ook aan het eind van de avond heeft het debuut van Julie Byrne steeds weer een rustgevende werking. Pitchfork vergelijkt haar muziek met het vroege werk van Cat Power en de ondoorgrondelijke muziek van Grouper en dat is twee keer raak. Net als de jonge Cat Power slaagt Julie Byrne er in om meedogenloos te verleiden met intieme liedjes die lak hebben aan de conventies van het perfecte popliedje en net als Grouper roept Julie Byrne met haar muziek een sfeer op die je zowel gelukkig als bang maakt. Rooms With Walls And Windows is een plaat die ook bij de zoveelste beluistering weer nieuwe dingen laat horen. Het is een plaat die je vrijwel onmiddellijk dierbaar is zonder dat je kunt uitleggen waarom dat zo is. De meeste vrouwelijke singer-songwriters zullen moeten overtuigen met hun songs en vocalen. Julie Byrne overtuigt op minder grijpbare wijze. Rooms With Walls And Windows is een bijzondere plaat. Het is een plaat waarop in muzikaal en vocaal opzicht best wel wat valt af te dingen, maar laat de plaat (met name het vinyl klinkt geweldig) door de speakers, of beter nog de koptelefoon, komen en je bent verkocht. Julie Byrne is met Rooms With Walls And Windows een enorme aanwinst voor het genre, ook al weet ik nog steeds niet precies waarom. Deze plaat weerstaan is onmogelijk. Erwin Zijleman
