Virgin was wat mij betreft het beste album van 2025 en ik vind het ook het beste album van Lorde. De Nieuw-Zeelandse muzikante gaf zich op de cover van het album bloot en doet daar nu nog een schepje bovenop. Op het deze week via haar website beschikbare XRAYS hoor je immers de ruwe demo’s van de songs op Virgin en hoor je hoe de songs tot stand kwamen en werden aangekleed. De demo’s laten in een aantal gevallen subtiele verschillen horen met de uiteindelijke versies van de songs, maar de verschillen zijn in een aantal andere gevallen best substantieel. XRAYS lijkt alleen interessant voor de echte fans, maar hoe vaker ik naar de 49 demo’s luister, hoe mooier en interessanter ik ze vind.
Tussen de nieuwe releases van deze week vond ik een hele bijzondere. XRAYS van Lorde is geen nieuw album van de Nieuw-Zeelandse muzikante, maar een flinke verzameling ruwe demo’s van de songs die uiteindelijk op haar vorig jaar verschenen album Virgin terecht zouden komen. Lorde heeft er voor de liefhebber ook nog een stapel foto’s bij gedaan, maar mijn interesse ging in eerste instantie uit naar de muziek.
Nu zijn er weinig muzikanten die mij blij kunnen maken met 49 demo’s van eerder uitgebrachte songs, maar van XRAYS word ik wel blij. Heel blij zelfs. Allereerst omdat Virgin van Lorde mijn favoriete album uit 2025 is, maar ook omdat Lorde een eigenzinnige muzikante is die continu sleutelt aan een nieuw geluid, zoals ook is te horen op XRAYS.
Ik ben zelf uitermate tevreden met de versies van de songs die vorig jaar op Virgin terecht zijn gekomen en waarop de Nieuw-Zeelandse muzikante kiest voor een behoorlijk zwaar gezet elektronisch geluid. Het is het geluid dat ze eind vorig jaar op geweldige wijze naar het podium bracht, maar de songs op Virgin hadden ook anders kunnen klinken, zoals is te horen op XRAYS.
De 49 tracks laten meerdere versies van de songs of flarden van de songs op Virgin horen en dat klinkt soms heel bekend en soms net wat of juist flink anders. Als ik luister naar XRAYS hoor ik misschien wel drie versies van Virgin en het zijn drie versies met bekende songs maar verschillende accenten, die best veel effect kunnen hebben.
Het maakt nogal wat uit of Lorde kiest voor een refrein met zwaar aangezette en vervormde elektronica of juist voor wat dromerige synths en een kabbelende piano en ook het verschil tussen strakke ritmes en wat avontuurlijkere ritmes is levensgroot. Het knappe van XRAYS is dat alle varianten fantastisch klinken en nieuwe dimensies toevoegen aan de songs van Virgin die me zo dierbaar zijn.
Door meerdere demo’s van dezelfde song te beluisteren hoor je goed hoe de songs van Lorde vorm hebben gekregen tijdens het opnameproces en hoor je hoe bepaalde keuzes terugkeren in meerdere demo’s of juist na één keer alweer verdwijnen. Om beluistering van XRAYS nog wat interessanter te maken is het aan te raden om na het beluisteren van een handvol demo’s van een song ook te luisteren naar de versie die uiteindelijk op het album is terechtgekomen om te horen welke ingrediënten Lorde heeft meegenomen en welke niet.
Het beluisteren van de demo’s op XRAYS is interessant vanwege het proces dat de Nieuw-Zeelandse muzikante heeft doorgemaakt tijdens het opnemen, maar ik vind de verzameling demo’s ook heel erg goed. Virgin klinkt uiteindelijk wat koel en afstandelijk en soms ook wat ruw en hard. Dat is ook de kracht van het album, maar het is bijzonder hoe de demo’s van dezelfde songs ook warm en intiem kunnen klinken. De zang van Lorde klinkt over de hele linie zachter en gevoeliger dan op het album, maar ook de batterij synths die op het album is te horen neemt geregeld flink gas terug, wat iets doet met de songs.
Natuurlijk is een collectie van 49 demo’s heel veel en voor veel luisteraars waarschijnlijk te veel, maar ik vind XRAYS echt een schatkist vol moois of op zijn minst een koektrommel vol lekkers. En op een of andere manier is mijn waardering voor Virgin alleen maar gegroeid door dit inzicht in het opnameproces en is het album me nu nog wat dierbaarder dan het al was. Erwin Zijleman
XRAYS kan worden gedownload van de website van de Nieuw-Zeelandse muzikante: https://www.lorde.co.nz/xrays.